فصل 10 — کنترل چاله آسانسور — قسمت 3: کنترل آب‌بندی و سازه
فصل ۲ — عملیات خاکی و تخریب
قسمت ۱۵ — کنترل آب‌بندی و سازه چاله آسانسور
### چرا این قسمت مهم است؟
چاله آسانسور در پایین‌ترین بخش ساختمان قرار دارد و ورود آب می‌تواند در آینده مشکلات جدی ایجاد کند.
در عین حال آب‌بندی نباید باعث شود الزامات سازه‌ای نادیده گرفته شود.
### مواردی که ناظر باید بررسی کند
– وجود آب در چاله
– مسیر احتمالی ورود آب
– وضعیت دیوارها و کف
– جزئیات آب‌بندی پیش‌بینی‌شده
– محل درزها
– اجرای لایه‌های آب‌بندی
– حفاظت از آب‌بندی هنگام ادامه عملیات
### اگر آب وارد چاله شود چه کنیم؟
ابتدا باید منشأ آب مشخص شود.
آب می‌تواند ناشی از شرایط زیر باشد:
– آب سطحی
– نفوذ از دیواره
– بالا بودن سطح آب زیرزمینی
– نشتی تأسیسات
– بارندگی
– مسیرهای موقت ورود آب
صرفاً جمع کردن آب بدون شناسایی منشأ، مشکل را لزوماً حل نمی‌کند.
### ناظر نباید
– آب موجود را نادیده بگیرد.
– بدون بررسی منشأ، یک روش آب‌بندی را قطعی اعلام کند.
– برای جلوگیری از ورود آب، عضو سازه‌ای را تغییر دهد.
– لایه آب‌بندی را قبل از کنترل لازم اجازه دهد پوشانده شود.
### ناظر باید
– وضعیت آب را ثبت کند.
– منشأ احتمالی را پیگیری کند.
– جزئیات آب‌بندی را با مدارک تطبیق دهد.
– اجرای لایه‌ها را در مراحل قابل مشاهده کنترل کند.
– قبل از پوشانده شدن، مستندات لازم تهیه کند.
### سؤال و جواب
**سؤال:** اگر آب کم باشد، آیا می‌توان آن را نادیده گرفت؟
**پاسخ:** مقدار کم آب به‌تنهایی دلیل بی‌اهمیت بودن آن نیست. منشأ آب و اثر آن بر سازه، آب‌بندی و ادامه عملیات باید بررسی شود.
**سؤال:** اگر بعد از اجرای آب‌بندی دوباره آب مشاهده شد چه کنیم؟**
نباید صرفاً دوباره یک لایه روی آن اجرا شود. ابتدا باید محل و علت ورود آب مشخص و روش اصلاح مناسب تعیین شود.
**سؤال:** آیا ناظر باید خودش عملیات آب‌بندی را اجرا کند؟
**پاسخ:** خیر. نقش ناظر، کنترل و مستندسازی در حدود وظایف خود است، نه اجرای عملیات به جای عوامل اجرایی.
### چک‌لیست نهایی فصل ۲
□ وضعیت تخریب قبل از شروع مستند شد.
□ همجواری‌ها بررسی شدند.
□ ترتیب عملیات تخریب کنترل شد.
□ موارد خطرناک ثبت و پیگیری شدند.
□ حدود گود کنترل شد.
□ عمق و تراز گود بررسی شد.
□ وضعیت پایداری گود پیگیری شد.
□ طرح سازه نگهبان بررسی شد.
□ اجرای سازه نگهبان کنترل شد.
□ تغییرشکل‌های گود ثبت شد.
□ بستر خاک کنترل شد.
□ تراز پی بررسی شد.
□ بستر برای اجرای مرحله بعد آماده شد.
□ ابعاد چاله آسانسور کنترل شد.
□ تراز چاله کنترل شد.
□ وضعیت آب و آب‌بندی بررسی شد.
### اصل پایانی فصل
در عملیات خاکی، بسیاری از مشکلات زمانی آشکار می‌شوند که اصلاح آنها بسیار پرهزینه یا خطرناک شده است.
بنابراین ناظر باید تا حد امکان **قبل از پوشانده شدن، قبل از ادامه عملیات و قبل از ایجاد وضعیت غیرقابل برگشت** کنترل لازم را انجام دهد.